🦭 Vergi Mükellefi Işsizlik Maaşı Alabilir Mi
XaXrUS. 1 merhaba emekli maaşı alan aynı zamanda sigortalı olarak çalışan kişinin işten çıkartılma durumunda işsizlik maaşı alabilme hakkı varmıdır? maksel Ziyaretçi 2 Ynt emekli olarak çalışan kişinin işten çıkartıldığında işsizlik maaşı alabilir mi? hayır..emeklilerden işszilik sigortası primi de kesilmez.. 3 Ynt Emekli Olarak Çalışan Kişinin İşten Çıkartıldığında İşsizlik Maaşı Alabilir ,4447 sayılı Kanun'un 4571 sayılı Kanun ile değişik, uyarınca; "... sosyal güvenlik kuruluşlarından yaşlılık aylığı alıp da sosyal güvenlik destek primi ödeyerek ya da ödemeksizin çalışanlar... bu Kanun kapsamına dahil değildir." Ayrıca 52/1-b uyarınca; "İşsizlik ödeneği almakta iken; ... herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı aldığı tespit edilen, sigortalı işsizlerin işsizlik ödenekleri kesilir."
Esnafların işsizlik maaşı başvurusu şartları nedir , esnaf olanlar işsizlik maaşı için nereye başvururabilir, esnaflar için işsizlik maaşı ne zaman başlayacak, esnaf işsizlik maaşı şartları an 4/1-a SSK kapsamında çalışanların belirli şartlarla almakta olduğu işsizlik maaşı 4447 sayılı Kanunla getirilmiş, İşsizlik Sigortası Fonu kurulmuş ve 1 Haziran 2000 tarihinde işsizlik sigortası uygulamaya Bağ-Kur kapsamında çalışanlar için de benzer bir uygulamanın getirilmesi uzun süredir tartışılıyordu. Nihayet bu konudaki yasal düzenleme de 6824 sayılı Torba Kanun ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa eklenen Ek 6 ncı madde ile yapıldı. Uygulama 1 Ocak 2018 tarihinde yürürlüğe girecek, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğüne bağlı olarak Esnaf Ahilik Sandığı kurulacak ve işsiz kalan esnafa belirli şartlarla Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği adı altında işsizlik maaşı Giren Bağ-Kur Sigortalıları– İsteğe bağlı sigortalılar,– 6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanuna tabi jokey ve antrenörler,– Köy ve mahalle muhtarları,– Tarımsal faaliyette bulunanlar yani Tarım Bağ-Kur sigortalıları hariç olmak üzere; 5510 sayılı 4/1-b Bağ-Kur kapsamında hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, gelir vergisinden muaf olup esnaf ve sanatkar siciline kayıtlı olanlar, şirket ortakları,Esnaf Ahilik Sandığı sigortası kapsamına girecek. Yani getirilen bu yeni haktan bunlar Girenler İçin Sigorta ZorunluYukarıda belirtilen kişiler için Esnaf Ahilik Sandığı sigortası uygulaması 1 Ocak 2018 tarihinde başlayacak, faaliyetine bu tarihten sonra başlayanlar da sigorta kapsamına alınacak. Dolayısıyla bu sigortaya tabi olmak kişilerin isteğine bağlı olmayıp, zorunlu Prim TutarıEsnaf Ahilik Sandığı sigortasının gerektirdiği ödemeleri, hizmet ve yönetim giderlerini karşılamak üzere, kapsamına girenlerden her ay alınan sigorta primine ilaveten, prime esas kazançlarının yüzde 2’si oranında bu Sandık için prim alınacak. Bakanlar Kurulu bu oranı yüzde 4’e kadar artırabilecek veya yüzde 1’e düşürebilecek. Alınacak prim oranı brüt asgari ücretin iki katının yüzde 2’sini geçemeyecek. Uygulama bu sene yürürlüğe girseydi, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden primini ödeyenlerden bu Sandık için aylık 35 lira ilave sigorta primi alınacaktı. Sigortalılardan alınacak prime ilaveten Sandığa her sigortalı için yüzde 1 oranında da Devlet katkı Ahilik Sandığına sigortalılarca ödenen primler, kazancın tespitinde gider olarak kabul edilecek. Herhangi bir nedenle sigortalılık durumunun sona ermesi hâlinde, o ana kadar sigortalıdan kesilen Esnaf Ahilik Sandığı primleri ile Devlet payı iade sigortasında olduğu gibi sigorta primlerini diğer primlerle birlikte Sosyal Güvenlik Kurumu kişilerden alacak ve Türkiye İş Kurumuna devredecek. Bunun dışındaki tüm işlem ve uygulamalar ise Türkiye İş Kurumu tarafından YardımlarEsnaf Ahilik Sandığı sigortalılarına Türkiye İş Kurumu tarafından aşağıdaki yardımlar sağlanacak– Esnaf Ahilik Sandığı işsizlik maaşı ödeneği.– Ödenek alınan süre boyunca genel sağlık sigortasından yararlanma.– Yeni bir iş bulma.– Aktif işgücü hizmetleri kapsamında kurs ve İşsizlik Maaşının TutarıEsnaf Ahilik Sandığı işsizlik maaşı ödeneğinin tutarı, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama kazancının yüzde 40’ı olacak. En yüksek Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği miktarı ise aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde 80’ini olacak. Ödenecek maaştan sadece damga vergisi kesilecek. Zaten 4/1-a SSK kapsamında çalışanlara da aynı miktar üzerinden aylık işsizlik maaşı ödeniyor. Bkz. Aylık İşsizlik Maaşı Ödeneği Tutarlarıİşsizlik Maaşı Alma Şartları ve SüresiEsnaf Ahilik Sandığı sigortalıları için sigortalılığının sona ermesinden yani sigorta çıkışı verilmesinden önceki son 120 gün sürekli çalışmış olanlardan, sigorta çıkışının verildiği tarihten geriye doğru son üç yıl içinde;– 600 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 180 gün yani 6 ay,– 900 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 240 gün yani 8 ay,– 1080 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 300 gün yani 10 ay,süre ile işsizlik maaşı maaşı başvuruları İŞKUR’a yapılacak ve başvurular en geç takip eden ayın sonuna kadar Ahilik Sandığı sigortalılarından iflas istemiyle mahkemeye başvurulmuş olmak suretiyle veya iflasa tabi olmamakla birlikte işyerini kapatmak suretiyle sigortalılığı sona erenler, sigortalılığının sona erdiği tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içinde İŞKUR’a doğrudan veya elektronik ortamda internet üzerinden başvurarak yeni bir iş almaya hazır olduklarını kaydettirmeleri, yukarıda belirtilen prim ödeme koşullarını sağlamış olmaları ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ve bu prime ilişkin herhangi bir borcunun olmaması kaydıyla işsizlik maaşı almaya hak kazanacaklar. Mücbir sebepler dışında, başvuruda gecikilen süre Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği almaya hak kazanılan toplam süreden kabul edilenlere işsizlik maaşı her ayın 5’inde ödenecek. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı isterse bu ödeme tarihini öne Borcu Olan Sigortalılar4/1-b Bağ-Kur sigortalılarına sağlanan diğer hizmetler için emeklilik, sağlık yardımlarından yararlanma gibi aranan borcun olmaması şartı işsizlik maaşı ödenmesi için de aranacak. Ancak sigortalılığının sona ermesinden önceki en fazla 90 günlük süreye ilişkin Esnaf Ahilik Sandığı prim borcu olan sigortalılar, yukarıda belirtilen diğer şartları sağlamaları ve bu döneme ilişkin Esnaf Ahilik Sandığı prim borçlarının alacakları işsizlik maaşından tahsil edilmesi kaydıyla Esnaf Ahilik Sandığı ödeneğinden faydalandırılacaklar. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendirilmiş veya ilgili diğer kanunlar uyarınca prim borçları yeniden yapılandırılmış Esnaf Ahilik Sandığı prim borcu olanlar ise tecil ve taksitlendirmeleri veya yapılandırmaları bozulmamış olması şartıyla Esnaf Ahilik Sandığı ödeneğinden Maaşının Kesilmesi ve Geri Alınması4/1-a SSK kapsamında çalışanlara ödenen işsizlik maaşının kesilmesini düzenleyen 4447 sayılı Kanunun 52 nci maddesi hükümleri kıyas yoluyla 4/1-b Bağ-Kur sigortalıları için de uygulanacak. Bkz. İşsizlik Ödeneği Hangi Hallerde Kesilir ?Ayrıca Esnaf Ahilik Sandığı sigortalılarından hileli iflas eden veya işyerini usul ve füruuna ya da muvazaalı olarak üçüncü şahıslara devredenlere yapılan ödemeler ile sigortalının kusurundan kaynaklandığı belirlenen fazla ödemeler yasal faizi ile geri alınacak. Ölen sigortalılara yapılmış fazla ve yersiz ödemeler ise geri tahsil edilmeyecek.
- 1605 Güncelleme - 1605 SORU 1 Merhaba Ali bey, benim babam 1998 yılında yurt dışından hizmet borçlanması yaparak emekli oldu, 2003 yılında belediyeden 2 metrekare yer kiraladı ve çorap satmaya başladı. Tabi SGK bildirim yapmadı. Şimdi 2003 yılından bugüne kadar borç çıkarıldı ve aylık kesimler uygulanmaya başlandı. Sormak istediğim uygulama doğru mudur? yani 2003 yılından itibaren uygulanması gereken. 2."Yurtdışı hizmet borçlanması yaparak emekli olanlardan Türkiye'de çalışmaya başlayanların aylıkları 19/6/2012 tarihine kadar kesilmekte, bunlar hakkında SGDP hükümleri uygulanmamakta iken bu tarihten itibaren yurtdışı hizmetleri borçlanarak aylık bağlananların Türkiye'de sigortalı olarak çalışmaya başlamaları halinde SGDP'ye tabi olmalarına imkan sağlanmıştır." Bunun bizimle bir ilgisi var mıdır? Erhan K. EMEKLİ VERGİ MÜKELLEFİ OLURSA SGDP ÖDER CEVAP Sayın okurum, kişinin nereden emekli oluğuna bakılmaksızın, vergi mükellefi,limited şirket ortağı veya anonim şirketin hem ortağı hem de yönetim kurulu üyeliği olursa emekli maaşından % 15 oranında kesinti yapılmalıdır. Siz de zamanında SGK'ya vergi mükellefiyet durumunu ile ilgili olarak, bir bildirimde bulunmamışsınız. SGK'da tespit edememiş. Halbuki kanunen beri SGDP kesintisi de SGK geçmiş yıllarda ödemek zorunda olduğunuz SGDP'yi gecikme faiziyle birlikte istiyor. Ancak gününe kadar SGK'ya başvuru yaparak borcunuzu yapılandırabilrsiniz. SORU 2 Ben Bankası'na müfettiş yardımcısı olarak girdim. 13,5 yıl müfettişlik yaptıktan sonra 3. derecede iken sabit görev ayrılarak şu anda müdür ünvanında görev yapıyorum. Bankamızdaki yeni bir uygulama ile 2015 yılı Haziran ayında emekli olmak zorundayım. Şu anda 1/4+3600 ek gösgergem var. 657 sayılı DMK'na göre emekli olduğumda 1900 lira civarında emekli maaşı alacağımı öğrendim. Emekli olmadan ne yapabilirim ki emekli olurken makam ve temsil göstergesi alabileyim. Kanunda 2 yıl müfettişlik şartı var. Bankamız müfettişlik uhdesi vererek müdürlük görevini yaptırsa bu tazminatları alabilir miyim veya öneriniz nedir ? Celal A. MÜFETTİŞ KADROSUNDA İKEN VEKALETLE MÜDÜRLÜK YAPILIR CEVAP Sayın okurum tekrar Teftiş Kuruluna dönüp müfettişlikte en az 2 ay çalışmanız gerekir. Müfetttiş kadrosunda iken vekaletle müdürlük yapabilirsiniz. Tazminatarı alabilirsiniz.
Askerlik süresince çalışma imkanı olmadığından işverenler prim ödemiyor. İşsizlik maaşı da alınamıyor. Ancak kendi işini yapanlar yani Bağ-Kur’lular için durum değişiyorSon günlerde bedelli askerlik sebebiyle hem ücretsiz izin, hem de kıdem tazminatı tartışmaları bu konudaki görüşlerimizi hem bu köşeden hem de TV'deki programlarımızda belirtmiştik. Bize göre zorunlu askerlik olduğu için 1475 sayılı yasanın 14. Maddesi gereğince askere giden, bu bedelli de olsa herkes bir yılı doldurmuşsa kıdem tazminatı izin konusu bu hükmü değiştirmemektedir. Askerlik için ayrılmak istemeyen personel de ücretsiz izinli bugünkü konumuz primlerle SÜRÜYOR MU?Bedelli olsun ya da olmasın askere giden çalışanların primleriyle ilgili de düzenlemeler bulunuyor. Bu konuda bize çok soru ulaşıyor. Bunlardan birisi şöyle "Ben bir işyerim dolayısıyla Bağ-Kur primi ödüyorum. 21 günlük bedelli askerlik eğitimine katılacağım. Bu süre içinde Bağ-Kur primi ödemeye devam etmeli miyim?"İKİ FARKLI UYGULAMA VARAskerlik görevi zorunlu bir görev. Bu bedelli eğitimi de olsa normal askerlik de olsa böyle kabul ediliyor. Dolayısıyla zorunlu askere giden bir kişinin çalışma imkanı yüzden sosyal güvenlik mevzuatımızda askerlik süresince prim ödenemediğinden bu günleri borçlanma imkanı sunulmuş bir çalışan işten ayrıldığında onun için işveren askerlik süresince prim çalışan isterse ilerde bu günleri kendisi para ödeyerek satın okuyucumuzun sorusunda olduğu gibi kendi işyeri olan ya da şirket ortağı olan Bağ-Kur'lular için durum İŞLEM YAPILMIYORBir işyerinde çalışan sigortalılar askere giderken işten ayrıldıkları halde kendi işini yapan Bağ-Kur'lular askere gittiklerinde işyerlerini faaliyetleri devam Bağ-Kur sigortalılıkları da sürüyor. Bu durumda Bağ-Kur'lular askerlik sırasında primlerini ödeyerek bu günlerini emeklilik hesaplarında bir askerlik borçlanmasına gerek durumda bedelli ya da normal olarak zorunlu askere giden Bağ-Kur'luların bir işlem yapmasına gerek primlerini zamanında yatırmaları İADE HAKKINIZ VAREmekli olduktan sonra 3 yıldır bir firmada çalışıyorum. Firmada işçi çıkartma olacağı söyleniyor. Çıkartılırsam işe iade hakkım olabilir mi? ismi saklı4857 sayılı İş Kanununun 18. maddesine göre "Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az 6 aylık kıdemi olan işçinin, belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren; işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır." Salt işçinin emekli olarak çalıştığını sebep göstererek işveren iş akdini fesih 30 veya daha fazla işçinin olduğu bir firmadaysanız siz de işe iade talebiyle arabulucuya başvurabilirsiniz. Biliyorsunuz iş mahkemeleri kanunu değişti ve artık dava açmadan önce arabulucuya gidiliyor. Eğer sorun arabulucuda çözülemezse mahkemeye gidiliyor. Ancak mahkemeye gitmenin ilk şartı arabulucu BULAN MAAŞ ALAMAZİşsizlik maaşı alıyorum. Ancak şimdi bir iş görüşmesi yapıyorum. İşe başlarsam maaşım kesilir mi/ Kalan aylıklarım ne olur. Daha 65 ay almam gerekiyor. Yusuf ŞAHİNİşsizlik ödeneği alırken çalışmaya başlayanların bir gün dahi olsa işe girdiği tarihi takip eden günden başlayarak 15 gün içinde Türkiye İş Kurumu'na bilgi vermeleri gerekmektedir. İşsizlik ödeneği almakta iken işe giren ve bunu 15 gün içinde Türkiye İş Kurumu'na bildirenlerin ödenekleri "yeni işe başlama" nedeniyle kesilir. Yeni bir işsizlik ödeneğine hak kazanamayacak şekilde işlerini kaybetmeleri halinde kalan işsizlik ödenekleri, başvurdukları tarih itibariyle yeniden siz yeniden işsiz kalırsanız ve işsizlik ödeneği almaya hak kazanamazsanız kalan 6 aylık maaşı tekrar mutlaka İŞKUR'a işe başladığınızı bildirin eğer bildirmezseniz ve kurum bunu tespit ederse hem maaşları geri alır hem de kalan maaşları
Kısa Çalışma Ödeneğinin Vergi Uygulamaları Ali ÇAKMAKCI Yeminli Mali Müşavir [email protected] Yazar Hakkında I-Kısa Çalışma Ödeneği İstihdamı Koruma Teşviği Nedir? Kısa çalışma ödeneği, genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması veya süreklilik koşulu aranmaksızın işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurulması hallerinde, işyerinde üç ayı aşmamak üzere sigortalılara çalışamadıkları dönem için gelir desteği sağlayan bir uygulamadır. Kanun metninde geçen zorlayıcı neden işverenin kendi sevk ve idaresinden kaynaklanmayan, önceden kestirilemeyen, bunun sonucu olarak bertaraf edilmesine imkân bulunmayan, geçici olarak çalışma süresinin azaltılması veya faaliyetin tamamen veya kısmen durdurulması ile sonuçlanan dışsal etkilerden kaynaklanan dönemsel durumları ya da deprem, yangın, su baskını, heyelan, salgın hastalık, seferberlik gibi durumlardır. Covid-19 sebebiyle işyerindeki haftalık çalışma sürelerini geçici olarak en az üçte bir oranında azaltan veya süreklilik koşulu aranmaksızın işyerinde faaliyetini tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durduran ayrım yapılmaksızın her bir işveren kısa çalışma başvurusunda bulunabilir. İşveren, her bir şubesi için ayrı ayrı başvuru yapmalıdır. Başvuruların şubelerin bulunduğu yerdeki İŞKUR birimlerinin e-posta adreslerine yapılması gerekmektedir. 4857 sayılı İş Kanununun 63’üncü maddesi uyarınca çalışma süresi haftada en çok 45 saattir. Bu bakımdan işyerinde çalışma süresinin 1/3 oranında azaltılmasından bahsedebilmek için işyerinde çalışma süresinin haftalık 30 saat veya aşağısında olması gerekmektedir. Haftalık çalışma süresinin en az 1/3 oranında azalması demek 6 iş günü çalışmanın yapıldığı bir iş yerinde 4 gün çalışma yapılması anlamına gelmektedir. Bu ödeme, işverenin başvurusu üzerine hak sahibi işçi olmak üzere zorlayıcı sebeplerle ödenen bir işsizlik ödemesidir. Bu kapsamda, işçilere kısa çalışma ödeneği ödenmesi, Genel Sağlık Sigortası primleri[1] ödenmesi hizmetleri sağlanmaktadır. Her ne kadar işçinin hakkı olsa da, işveren talepte bulunmadığı sürece ödenme imkanı yoktur. Ayrıca, bu başvuruda İş Müfettişlerince yapılacak inceleme sonucu kısa çalışmaya katılacaklar listesinde işçinin bilgilerinin de bulunması gerekmektedir. Bu ödeneğin ödenmesinde işveren ve işçiye bazı yükümlülükler tanınmış ve azami bir süre için kısa çalışma ödeneği tahsis edilmiştir. Cumhurbaşkanı, yeni bir karar almadığı sürece tarihine kadar ödenebilecektir. Kısa çalışma ödeneği, son yapılan yasal düzenleme uyarınca “uygunluk tespitinin” tamamlanmasını beklemeksizin, işverenin beyanına göre çalışana ödenecek, hatalı bilgi halinde ise ödenen ücretler gerekli faiziyle işverenden tahsil edilecektir. Kısa çalışma ödenekleri Mayıs ayından itibaren her ayın 5’inden 5’ine 3 ay için ödenecektir. Prim ödeme şartını sağlamadığı için kısa çalışma ödeneğine hak kazanamayanların daha önce çeşitli nedenlerle kesilmiş yeni işe başlama vs. son işsizlik ödeneği hak sahipliğinden varsa kalan süre kısa çalışma süresini geçmemek üzere kısa çalışma ödeneği olarak ödenir. İşverenin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan fazla ödemeler, yasal faizi ile birlikte işverenden, işçinin kusurundan kaynaklanan fazla ödemeler ise yasal faizi ile birlikte işçiden tahsil edileceğini iletmek isteriz. İşçinin kısa çalışma ödeneği aldığı süre için genel sağlık sigortası primleri ödenmektedir. Söz konusu dönemde kısa ve uzun vadeli sigorta primleri aktarılmaz. Emekli olup bir işyerinde sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışan işçi, kendisinden işsizlik sigortası primi kesilmediğinden kısa çalışma ödeneğinden faydalanamayacaktır. Kısa çalışma ödeneği nafaka borçları dışında haciz veya başkasına devir veya temlik edilemez. 7244 sayılı “Yeni Koronavirüs Covıd-19 Salgınının Ekonomik Ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile Covid-19 hastalığına karşı ekonomide yaşanan veya yaşanabilecek bazı olumsuz durumlara karşı çeşitli yasal düzenlemeler yapılmıştır. Mezkur Kanunun 6. maddesi ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun Geçici 23. maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesine “başvurular,” ibaresinden sonra gelmek üzere “uygunluk tespitleri hariç olmak üzere” ibaresi eklenmiştir. Bu çerçevede kısa çalışma ödeneğine ilişkin yasal düzenlemenin nihai hali aşağıdaki gibidir; “30/6/2020 tarihine kadar geçerli olmak üzere, yeni koronavirüs Covid-19 kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçesiyle yapılan kısa çalışma başvuruları için, ek 2 nci maddenin üçüncü fıkrasında işçinin kısa çalışma ödeneğine hak kazanabilmesi için öngörülen hizmet akdinin feshi hariç işsizlik sigortası hak etme koşullarını yerine getirmesi hükmü, kısa çalışma başlama tarihinden önceki son 60 gün hizmet akdine tabi olanlardan son üç yıl içinde 450 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödenmiş olması şeklinde uygulanır. Bu koşulu taşımayanlar, kısa çalışma süresini geçmemek üzere son işsizlik ödeneği hak sahipliğinden kalan süre kadar kısa çalışma ödeneğinden yararlanmaya devam eder. Bu madde kapsamında kısa çalışma uygulamasından yararlanabilmek için, iş yerinde kısa çalışma uygulanan dönemde 4857 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin birinci fıkrasının II numaralı bendinde yer alan sebepler hariç olmak kaydıyla işveren tarafından işçi çıkarılmaması gerekir. Bu madde kapsamında yapılan başvurular, uygunluk tespitleri hariç olmak üzere başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde sonuçlandırılır. Bu madde kapsamında yapılan başvuru tarihini 31/12/2020 tarihine kadar uzatmaya ve birinci fıkrada belirlenen günleri farklılaştırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.” İş müfettişlerince yapılacak inceleme sonucu uygunluk tespiti tamamlandıktan sonra, kısa çalışma uygulanacak işçi listesinin değiştirilmesine ve/veya işyerinde uygulanan kısa çalışma süresinin arttırılmasına yönelik işveren talepleri, yeni başvuru olarak değerlendirilmektedir. Koronavirüsten olumsuz etkilendiği gerekçesiyle kısa çalışma talep eden işveren; buna ilişkin kanıtlarla birlikte Kısa Çalışma Talep Formu ile Kısa Çalışma Uygulanacak İşçi Listesini bağlı olduğu İŞKUR biriminin elektronik posta adresine, elektronik posta göndermek suretiyle kısa çalışmaya başvuru yapabilir. II-Kısa Çalışma Süresinin Kesilmesi Veya Kısa Çalışma Ödeneği Alma Hakkının Ortadan Kalkması İşverenin, kısa çalışma uygulaması devam ederken, normal faaliyetine başlamaya karar vermesi halinde durumu Kurum birimine, varsa toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına ve işçilere altı işgünü önce yazılı olarak bildirmesi zorunludur. Bu bildirimde belirtilen tarih itibariyle kısa çalışma sona ermektedir. Geç bildirimlere ilişkin oluşan yersiz ödemeler yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilir. Kısa çalışma ödeneği alanların işe girmesi, yaşlılık aylığı almaya başlaması, herhangi bir sebeple silâh altına alınması, herhangi bir kanundan doğan çalışma ödevi nedeniyle işinden ayrılması hallerinde veya geçici iş göremezlik ödeneğinin başlaması durumunda geçici iş göremezlik ödeneğine konu olan sağlık raporunun başladığı tarih itibariyle kısa çalışma ödeneği kesilir. III-Kısa Çalışma Süresinde Yapılacak İşsizlik Ödeme Tutarları Nasıl Hesaplanacaktır? -Günlük- kısa çalışma ödeneği; sigortalının son oniki aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının % 60’ıdır. Ödemelerden sadece damga vergisi kesilmektedir. Günlük En Düşük Ödenek Tutarı 98,10-TL x %60 = 58,86 TL Günlük En Yüksek Ödenek Tutarı 98,10-TL x %150 = 147,15 TL Bu şekilde hesaplanan kısa çalışma ödeneği miktarı, cari yıldaki aylık asgari ücretin brüt tutarının % 150’sini geçememektedir. Bu nedenle, tamamen faaliyetin durdurulması halinde yapılan ödemeler her halükarda üst sınır olan aşamayacaktır. Asgari ücretli bir çalışana ödenecek kısa çalışma ödeneğinin tutarı ise aylık olacaktır. COVİD-19 salgınından kaynaklı zorlayıcı nedenlerle kısa çalışmanın yapıldığı ilk 7 günlük süre için ödenen yarım ücret 5510/82. madde uyarınca prim günü 7 gün SPEK tutarı, günlük asgari ücretin altında kalması halinde, günlük asgari ücrete tamamlanarak SGK’ya bildirilmelidir. Kısa çalışmanın başladığı ilk yedi günlük sürede ödenmesi gereken yarım ücret bu süre içinde hiç çalışmayan işçiye ödenecek ücrettir. Yedi günlük süre içinde çalışan işçiye çalıştığı süre azaltılmış olsa bile çalıştığı süreye isabet eden ücreti tam ödenmelidir. Çalışma süresi en az 1/3 oranında azaltılmış işyerlerinde kısa çalışma ödeneğine başvurulsa bile, önceden olduğu gibi tam zamanlı çalışanlar varsa, bu çalışanlar için kısa çalışma ödeneği talep edilmeyerek ücretinin ve primlerinin tam yatırılması gerekir. Kısa çalışma ödeneği, işyerinde uygulanan haftalık çalışma süresini tamamlayacak şekilde çalışılmayan süreler için, işçinin kendisine ve aylık olarak her ayın beşinde ödenir. Ödemeler PTT Bank aracılığı ile yapılmaktadır. Ödeme tarihini öne çekmeye Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı yetkilidir. Kısa çalışmanın günlük, haftalık veya aylık çalışma süresi içerisinde yapılacağı zaman aralığı işyerinin gelenekleri ve işin niteliği dikkate alınarak işverence belirlenir. Kısa çalışma yapılan süreler için, kısa çalışmaya tabi tutulan işçiler adına SGK Aylık Prim ve Hizmet Belgesi ile eksik gün gerekçesi “18-Kısa Çalışma Ödeneği” olarak bildirilir. Ancak, kısa çalışma ile birlikte başka bir gerekçe varsa bu durumda eksik gün gerekçesinin “27-Kısa Çalışma Ödeneği ve Diğer Nedenler” olarak bildirilmesi gerekmektedir. Kısa çalışma ödeneğinin süresi üç ayı aşmamak kaydıyla kısa çalışma süresi kadardır. Zorlayıcı sebeplerle işyerinde kısa çalışma yapılması halinde, ödemeler 4857 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin III numaralı bendinde ve 40 ıncı maddesinde öngörülen bir haftalık süreden sonra başlamaktadır. Bu bir haftalık süre içerisinde ücret ve prim yükümlülükleri işverene aittir. Kısa çalışma yapan işçinin çalışılmayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin ücret ve kısa çalışma ödeneği miktarı, kısa çalışma yapılan süreyle orantılı olarak işveren ve Kurum tarafından ödenir. IV-Kısa Çalışma Ödeneği Vergiye Tabi Midir? İşsizlik sigortası, bir işyerinde çalışırken, çalışma istek, yetenek, sağlık ve yeterliliğinde olmasına rağmen, herhangi bir kasıt ve kusuru olmaksızın işini kaybeden sigortalılara işsiz kalmaları nedeniyle uğradıkları gelir kaybını belli süre ve ölçüde karşılayan, sigortacılık tekniği ile faaliyet gösteren zorunlu sigortayı, sigortalı; bu Kanun kapsamına giren bir işyerinde bir hizmet akdine dayalı olarak çalışan ve çalıştığı süre içerisinde işsizlik sigortası primi ödeyen kimseyi; işsizlik sigortası primi ise işsizlik sigortasının gerektirdiği her türlü ödeme ile hizmet giderlerini karşılamak amacıyla bu Kanunda belirtilen esas ve usullere göre Devlet, işveren ve sigortalı tarafından ödenen primi; işsizlik ödeneği; sigortalı işsizlere bu Kanunda belirtilen süre ve miktarda yapılan parasal ödemeyi ifade etmektedir. İşsizlik sigortasının gerektirdiği ödemeleri, hizmet ve yönetim giderlerini karşılamak üzere, bu Kanunun 46 ncı maddesi kapsamına giren tüm sigortalılar, işverenler ve Devlet, işsizlik sigortası primi öder. İşsizlik sigortası primi, sigortalının 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 80 ve 82 nci maddelerinde belirtilen prime esas aylık brüt kazançlarından % 1 sigortalı, % 2 işveren ve %1 Devlet payı olarak alınır. GVK’nın 25/1. Maddesinde ölüm, engellilik ve hastalık sebebiyle verilen tazminat ve yardımlar ile 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu uyarınca ödenen “işsizlik ödeneği” ve 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa göre ödenen işe başlatmama tazminatı gelir vergisinden istisna sayılmıştır. Pek çok hükümde olduğu gibi, gelir vergisinin konusuna dahi girmeyen işsizlik ödemelerinin vergiden istisna olduğuna dair “açıklayıcı mahiyetteki” kanun hükmüne burada da rastlamaktayız. Fakat, işsizlik ödemelerinin bir kısmının işveren tarafından da ödendiği gerçeği karşısında çok da gereksiz bir hüküm olmadığı kanaatine sahibiz. GVK’nın 61. Maddesine göre ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara “hizmet karşılığı verilen” para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir. Ücretin temelinde fiilen verilen bir fikri ve/veya bedeni çalışma bulunmaktadır. Kısa çalışma ödeneği, karşılıksız, herhangi bir çalışma karşılığı olmaksızın ödenen bedel olması, işçi ve işveren ilişkilerinin bulunmadığı gerekçeleriyle gelir vergisinin konusuna dahil değildir. GVK’nın arzi kazançlar kısmında da bu tür bir ödemeyi vergilendirecek gerekçe bulunmamaktadır. V-Kısa Çalışma Ödeneği İvazsız İntikal Midir? 7338 sayılı Veraset Ve İntikal Kanunun 1. Maddesinde Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetinde bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye’de bulunan malların veraset tarikiyle veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir şahıstan diğer şahsa intikali Veraset ve İntikal Vergisine tabidir. Kanunda geçen “İvazsız intikal” tabiri; hibe yoluyla veya herhangi bir tarzda olan ivazsız iktisapları; Maddi ve manevi bir zarar mukabili verilen tazminatlar ivazsız sayılmaz. ifade etmektedir. Vergiye tabi unsur, mülkiyete mevzu olabilen menkul ve gayrimenkul şeylerle mameleke girebilen sair bütün hakları ve alacakların ivazsız bir şekilde veya veraset tarikiyle bir şahsa intikalidir. Kısa çalışma ödeneği, açıkça işçinin kısa çalışma ödeneğine hak kazanabilmesi için öngörülen hizmet akdinin feshi hariç işsizlik sigortası hak etme koşullarını yerine getirmesi hükmü, kısa çalışma başlama tarihinden önceki son 60 gün hizmet akdine tabi olanlardan son üç yıl içinde 450 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödenmiş olması şeklinde uygulanır. Bu koşulu taşımayanlar, kısa çalışma süresini geçmemek üzere son işsizlik ödeneği hak sahipliğinden kalan süre kadar kısa çalışma ödeneğinden yararlanmaya devam eder. Açıkça görüleceği üzere, kısa çalışma ödeneği şartları bulunan, karşılığında açık bir ivaz aranan durumlarda ödenebilen bir ödeme türüdür. Bu ödemenin karşılıksız olduğu iddiası bize göre mümkün değildir. Kanunda aranan koşulu tam sağlayamayanlar da, kısa çalışma süresini geçmemek üzere son işsizlik ödeneği hak sahipliğinden kalan süre kadar haktan yararlanabilmektedir. Bu ödeme, devletin sosyal devlet ilkesi kapsamında yapmış olduğu yardım ve desteklerden de farklıdır. Bu gerekçelerle 7338 sayılı Kanun kapsamına giren bir durum bulunmamaktadır. Kaldı ki, bu ödemenin bir karşılıksız yardım/bağış/sosyal yardım vs. olduğu iddia ediliyor olsa dahi, 7338 sayılı Kanunun 4/f bendine göre aynı kanunun üçüncü maddesinin a ve b fıkraları şümülüne giren şahısların statüleri gereğince maksatları içinde usulüne uygun olarak yaptıkları yardımların vergiden istisna olduğu açıkça hüküm altına alınmıştır. Yani, amme idareleri, emekli ve yardım sandıkları, sosyal sigorta kurumları, umumi menfaate hadim cemiyetler, siyasi partiler ve bunlara ait olan veya bunların aralarında kurdukları teşekküllerden Kurumlar Vergisine tabi olmıyanların statüleri gereğince maksatları içinde usulüne uygun olarak yaptıkları yardımlar zaten kendiliğinden vergiden istisnadır. Aksi takdirde, Kanunla kurulan emekli sandıkları ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesinde belirtilen sandıklar tarafından ödenen emekli, malûliyet, dul ve yetim aylıklarını gibi hususları da vergi kapsamında değerlendirmek gerekebilecektir. Buna karşın, 7338 sayılı Kanunun 4/g bendinde amme idare ve müesseseleri ve 3659 sayılı Kanuna tabi müesseseler ve amme menfaatlerine hadim cemiyetlerden veya emekli sandıklarından Veya bu mahiyetteki kurumlardan dul ve yetimlere bağlanan aylıklarla bu aylıklar dışında verilen emekli ikramiyeleri ile dul ve yetim evlenme ikramiyeleri ve hizmet müddetlerini doldurmamış bulunanların dul ve yetimlerine aylık yerine toptan yapılan ödemeler ve harb malulleriyle şehit yetimlerine tekel beyiyelerinden ödenen paralar da vergiden açıkça istisna tutulmuştur. VI-Kısa Çalışma Ödeneği Süresince İşverence Yapılan “Ücret Tamamlama Ödemeleri” -Ücret Olarak- Vergiye Tabi Midir? Temel kural olarak işverenler kısa çalışma ödeneğine başvurduğu işçileri için, çalışılmayan süreler için herhangi bir şekilde ücret ödemek zorunda değildir. Bunun tek istisnası, zorlayıcı nedenden kaynaklanan kısa çalışmalarda, çalışmanın yapılamadığı ilk bir haftanın işçiye yarım ücret olarak ödenmesine ilişkin yukarıda yer verdiğimiz kuraldır. Bu ödeme dışında işveren, çalıştıramadığı günler için işçiye ödeme yapmak zorunda değildir. İşçi bu günlere isabet eden tutarı kısa çalışma ödeneği olarak İŞKUR’dan almaktadır. 4447 sayılı Kanunun Ek 2. Maddesi ile, Kısa Çalışma Ödeneği Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre ise aksi yönde böyle bir durumun kısa çalışma ödeneği haklarına olumsuz etki edeceğine dair hüküm bulunmamaktadır. Yönetmeliğin 8. Maddesinde “ödeneğin durdurulma” gerekçeleri arasında da “… işverenin ödenek alan işçilerin çalışma süreleri ile ilgili hatalı bilgi ve belge verdiğinin tespit edilmesi ve iş müfettişinin yazılı talebi halinde hakkında hatalı bilgi verilen işçi sayısı da dikkate alınarak kısa çalışma ödeneği durdurulacağı”, 9. Madde de “Kısa çalışma ödeneği alanların işe girmesi, yaşlılık aylığı almaya başlaması, herhangi bir sebeple silâhaltına alınması, herhangi bir kanundan doğan çalışma ödevi nedeniyle işinden ayrılması hallerinde veya geçici iş göremezlik ödeneğinin başlaması durumunda geçici iş göremezlik ödeneğine konu olan sağlık raporunun başladığı tarih itibariyle kısa çalışma ödeneği kesileceği”, 11. Maddesinde ise “İşveren, ilan ettiği süreden önce normal faaliyetine başlamaya karar vermesi halinde durumu; Kurum birimine, varsa toplu iş sözleşmesi tarafı Değişik ibareRG-9/11/2018-30590 işçi sendikasına ve işçilere altı işgünü önce yazılı olarak bildirmek zorundadır. Bildirimde belirtilen tarih itibariyle kısa çalışma sona erer. Geç bildirimlere ilişkin oluşan yersiz ödemeler hakkında 7 nci maddenin Değişik ibareRG-9/11/2018-30590 11 inci fıkrasına göre işlem yapılacağı” hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle, yasal düzenlemelerde açıkça yer verilmeyen gerekçelerle tamamlama mahiyeti taşıyan ücret ödemelerinin kısa çalışma ödeneğine olumsuz etki etmeyeceğini düşünmekteyiz[2]. GVK’nın 61. Maddesine göre ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara “hizmet karşılığı verilen” para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir. Ücretin temelinde fiilen verilen bir fikri ve/veya bedeni çalışma bulunmaktadır. İşveren, haftalık çalışma süresini kısma gerekçesi ile hak talebinde bulunmuş ise, işçi ve işveren arasındaki istihdam ilişkisi aynen devam etmektedir. Bu nedenle, haftalık çalışma saatinin kısaltılması durumunda fiilen çalışma durumu da devam ettiğinden dolayı yapılan ödemelerin ücret niteliğine, dolayısıyla gider niteliğine etki edecek bir durum bulunmamaktadır. Mükellefler, tamamlayıcı mahiyetteki ödemelerin gelir vergisi tevkifatlarını ise gerçekleştireceklerdir. Teknik anlamda bu ödeme vergi kanunları açısından mümkün iken, çalışma süresini ve SGK prim gün süresini de etkileyebileceğinden bu ödemelerin yapılmasının kısa çalışma ödeneği alınan süreleri de kapsaması ileride yaptırım içeren idari işlemler ile karşılaşma imkanı tanıyacaktır. Zira, kısa çalışma ödemesi çalışılmayan süre için ödenmektedir, ve yasal üst sınırı bulunmaktadır çalışılan süre için zaten fiilen ödeme yapılmaktadır. Çalışılmayan kısma isabet eden tutarın sözleşme bedeli ile yasal üst sınır arasındaki farkın işveren tarafından ödenmesi ve prim bildirgelerinde yer verilmesi sorun yaratabilecektir. Belki bu tür ödemeleri sosyal destek gibi prim matrahına dahil olmayacak unsurlar şeklinde ödemek mümkün olabilir. Faaliyeti tamamen durdurma durumunda ise, işveren tarafından yapılan tamamlayıcı ödemenin durumu ihtilaflıdır. Ortada, işçi-işveren arasındaki sözleşme devam etse dahi, ücret için aranan bir çalışma açık ve net olarak bulunmamaktadır. Bazı görüş sahipleri gelir vergilerinin ödenmesi suretiyle yapılan ödemelerin gider yazılabileceği düşüncesindedirler. Fakat, biz bu görüşü oldukça temelsiz ve hukuka aykırı olarak değerlendirmekteyiz. Bir harcama/borçlanmanın gider niteliği, kanunda sınırlayıcı bir kural, spesifik bir düzenleme yoksa, ticari kazancın elde edilmesi ve idamesi ile ilgili bir illiyet bağının varlığına bağlıdır. Bu gerekçeyle, GVK’nın 61. Maddesine uygun şekilde alınan bir çalışma karşılığında alınan ücret olmadığından gider yazılamayacağı düşüncesindeyiz. Bir gider üzerinden vergi alınması da onun doğrudan gider yazılmasına gerekçe oluşturmayabilecektir. Kaldı ki, bazı gider niteliğindeki vergi ödemelerinin kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınmasına izin verilmemektedir. Fakat, GVK’nın 61/2. bendine göre evvelce yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında verilen para ve ayınlarla sağlanan diğer menfaatler ücret sayıldığından yapılan ödemelerin gelecekteki çalışmalara istinaden yapılan ücret sayılarak vergiye tabi tutulması mümkündür. İşveren tarafından doğrudan ileride yapılacak çalışmalar için ödenen bu ücret giderlerinin gider yazılması bize göre yine mümkün değildir. Bu çalışmalar yapılmadan ticari kazancın/kurum kazancının elde edilmesi ve idamesi ile ilgili bir gider bulunmadığından, aktifleştirilerek çalışmanın yapıldığı dönemlerde gider yazılması, fakat nakden veya hesaben ödemenin olduğu tarih itibariyle gelir vergisi kesintisinin yapılması gerekmektedir. Kısa çalışma süresi boyunca istihdam sözleşmesi ortadan kalmamaktadır. Bu sözleşme hükümleri, Kanunun emredici hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla yürürlüktedir. Ortada, kanuna karşı hile veya muvazaa yaratabilecek durum bulunmamaktadır. İşverenler ile işçilerin Kanundan kaynaklanan ve idari işlemlerle onaylanan bu özel durumu ispat için yeni bir sözleşme ihdas etmelerine gerek bulunmamaktadır. Zira, tamamlayıcı ödemeleri engelleyen bir hüküm bulunmamaktadır. Dip Notlar [1] İşçinin kısa çalışma ödeneği aldığı süre için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu gereği ödenecek sigorta primi, İşsizlik Sigortası Fonu tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna aktarılır. [2] Mükelleflerin gerektiği durumda İŞKUR dan görüş almaları yararlı olabilir.
vergi mükellefi işsizlik maaşı alabilir mi